Âlemlerin rabbi olan Allah’a hamd ve sena, Resulüne, temiz ehl-i beytine ve ashabına salât ve selâm olsun. Allah’ yüce Mübin ve metin Kitabını düstur kılmış ve kerem dolu sözleriyle beyan etmiştir. 

Kur’an, dinde tek belirleyici ve mutlak şari Allah’ın tarihe ve topluma müdahale ederek vahyin ölçüleriyle iman, akıl, şahsiyet, tasavvur ve hayatı yeniden inşa etmeyi hedeflediği, hak ile batılı ayıran bir ‘furkan’, karanlıklardan aydınlığa çıkaran bir hidayet rehberidir. Bu sebeple de Kur’an dinin belirlemesinde merkeze alınması gereken temel kaynağımızdır.

Şüphesiz ki Kur’an’ın temel gayesi yeryüzünde adil ve ahlaki temellere dayanan ve yaşanılabilen toplumsal bir düzen kurmaktır. Dolaysıyla tamamen insanı hedef alan bu kitab kendisini insanlara yol gösterici olarak tanımlamaktadır. 2/2-185. 

Kur’an ilimlerinden kast edilen ise ayetlerin nüzul sebebi, Kur’an’ın toplatılması, tertip, tedvin, Mekki veya Medeni oluşu, nasıh ile mensuh, muhkem ile müteşabih ve hakiki ile mecaz, vücüh ile nezair, mücmel ile mufassal gibi Kur’an’la ilgili olarak bilinmesi gereken birçok hususları bilmektir. 

Diğer taraftan bu ilimdeki maksat Allah’ın mesajını Peygambere geldiği gibi ve ashabın anladığı tarzda anlamaktır. Bu durumda insanın da Kur’an’ın bir öğrencisi olarak tanınması gerekir. Tevhit dini olan İslam, her devirde insanlara iki kaynaktan gelmiştir. Bunların birincisi ve temel olanı Allah’ın kitabı, ikincisi ise vahyin uygulaması olan elçilerinin yoludur. Birinci esas olan Kur’an ilimleri ile ilgili olarak yeterince eserler yazılmış olduğunu bilen biri olarak bu sahada sırf hizmet gayesiyle bu ilmi çalışmaya girmem bir şeref ve onur vesilesi olmuştur. Benim bu sahadaki çalışmam daha önce İslam’a ve Müslümanlara kazandırılmış ve istifade ettiğim çok değerli eserlerin yetersizliğinden değildir. Bu çalışmamdaki gayem, çevremdekilere bu eseri ulaştırmak ve faydalanmaları amacıyla insanlara bir hizmet sunmaktır.

Benim, elinizdeki bu kitabı hazırlarken istifade ettiğim ve kaynakça bölümünde isimleri geçen birçok saygıdeğer âlimlerin mümtaz eserleri olmuştur. Allah hepsinden razı olsun.

Yazmış olduğum bu eser iki ana bölümden oluşmaktadır:

Birinci bölüme “Kur’an ilimleri” adı verillllmiştir.

Bir nevi “konulu tefsir” mesabesinde olan ikinci bölüm de ise genel olarak Sûrelerin içerdiği konu başlıkları, sûrelerin özeti, nüzul yeri ve ayetlerin nüzul sebepleri gibi güncel olan konuların izahi yapılmıştır. 

Özellikle ikinci bölümde aşağıda başlık halinde belirtilen önemli ve günün meselelerine ışık olacak konular yer almaktadır.

Örneğin Nesih ile recme dair açıklama, (Bakara, 2/106), 

Şehid ve şehadetin önemine dair açıklama, (Bakara, 2/154),

İrtidat eden bir kimse öldürülmeyi hak eder mi? hadisi üzerine bir açıklama, (Bakara, 2/217)

İnfakın ehemiyeti (Bakara, 2/219)  Hayızlı bir kadının oruç tutup tutamayacağı ve Kur’anı okuyup okumayacağına dair açıklama (Bakara, 2/222), Boşamada talak sayısı üzerine açıklama (Bakara, 2/229), 

Kur’an’da hikmet kavramı(Bakara, 2/269-129-151; Ali İmran, 3/164; Nisa, 4/113; Ahzab, 33/34)  

İlim ile alimlerin önemine dair bir açıklama: (Ali İmran, 3/18)

Dinin tanımı ve açıklaması,(Ali İmran, 3/85)

Hac farziyetinin bağlı olduğu şartlara dair açıklama, (Ali İmran, 3/97)

Allah’a tevekkül etmenin önemi (Ali İmran, 3/159), 

Kur’an’da kadın hakları(Nisa, 4/19), Kur’an ışığında sünnete dair açıklama, (Nisa, 4/26), Ulu’l-Emire itaat şartı ve açıklaması (Nisa, 4/59),

Nikahları birbirine haram olanlar(Nisa, 4/23)

 İstismar edilen tevessül konusu (Maide, 5/35),

 İsa (a.s.)’nın Yahudiler tarafından öldürülüp öldürülmemesi, göğe çekilip çekilmediği ve kıyamete yakın bir zamanda dünyaya inip inmeyeceğine dair açıklama, (Maide, 5/116-117), 

Köle ile ilgili istismara maruz kalan İslam’ın yaklaşımına dair açıklama, (Tevbe, 9/60),

Aklın önemine dair açıklama, (Yunus, 10/100), 

Helal ile haramı belirleme hakkının sadece Allah’a ait olduğununa dair açıklama,(Nehl, 16/116)

Ruhun Mahiyetiyle ilgili açıklama (Isra, 17/85),

 Allah’ın adalet gereği insanlara baskı ve zorlama olmaksızın verilmiş olduğu özgürlüğün önemine dair açıklama (Kehf, 18/29), Kur’an’da zımnen bahsı geçen Hızır’ın kimlik problemi, (Kehf, 18/65), 

Kabir sorgusu üzerine açıklama, (Meryem, 19/98)

Resul ile Nebi arasındaki farkın açıklaması ( Hac,22/ 52),  İsraf ve savurganlık (Furkan, 25/70),

Duanın önemi üzerine açıklama, (Furkan, 25/77), 

Ölülere söz işitirmeme(telkin)hususunda açıklama,(Fatır, 19-20-21-22). 

Şefaatla ilgili açıklama, (Zümer, 39/44, Bakara, 2/48-123; İbrahim, 14/31; Enbiya, 21/28; Necim, 53/26),  

Teşri/kanun koyma hakkının yalnız Allah’a ait olduğuna dair açıklama (Şura, 42/21)

İnsanın başına gelen musibetlerin yine insanın kendisinden kaynaklandığına dair açıklama (Şura, 42/30)

Cahiliye asebiyetinin uygunsuzlukları, (Fetih, 48/26)

Abdestsiz Kur’an’a dokunmanın hükmü (Vakia, 56/ 79), 

Tartışma konusu olan kader meselesine dair açıklama, (Hadid, 57/22) gibi bazı önemli ve tartışmalı konularla ilgili ayetlerin izahına yer verilmiştir: Gayret bizden, hidayet ve başarı Allah (c.c.)’tandır.  Fahrettin ŞEKER